حسن حسن زاده آملى

51

طب و طبيب و تشريح ( فارسى )

آشكار هر چيز آگاه شود . و به فرموده ديگرش در آغاز شناختن قياس دانشنامه علائى : « به هر نادانسته راهى است كه به وى دانسته شود » . [ سرشت انسان بر پى بردن به اسرار عالم است ] از آن جمله انسان همواره در راه چاره بيماريها ، و در انديشه و كار يافتن درمانها ، كه بخش بسيار بزرگ آن وابسته به علم آناتومى است ، بود و هست ، و مىداند كه هر دردى را درمانى است . بفرموده رسول اللّه - صلى اللّه عليه و آله و سلم - « تداووا فإنّ الذى انزل الداء أنزل الدواء » « 1 » . و نيز فرموده است : « ما أنزل اللّه من داء إلّا أنزل له شفاء » « 2 » . و همچنين از امام صادق - عليه السلام - است كه : « ما خلق اللّه داء إلّا جعل له دواء » « 3 » . به مناسبت روىداد بحث خيلى به اختصار از تاريخ تشريح مستفاد از دو كتاب مستطاب « جواهر التشريح » و « تشريح البشر » كه پيشترك از آنها نام برده‌ايم ؛ و نيز از تاريخ طب مستفاد از كتاب گرانقدر « پزشكى نامه » تأليف منيف مرحوم ميرزا على اكبر طبيب كرمانى ، كه حاكى شمّه‌اى از خدمات ارزنده پيشينيان در تشريح و طب‌اند ، چند سطرى مىنگاريم : [ پيشينيان از راه تشريح حيوانات به تشريح انسان مىرسيدند ] پيشينيان از تشريح حيوانات و به خصوص از تشريح ميمون در كالبدشناسى انسان راهى مىيافتند و آشنايى بدست مىآوردند . اقدمين از ملت يهود و غيره كه اغلب شكافتن بدن انسان و حيوان در مذهبشان نهى شده بود از ذبح حيوانات براى غذا و قربانى كردن ، معرفتى به اشكال اعضاء

--> ( 1 ) - بحار - ج 14 ، ط كمپانى ، ص 503 . ( 2 ) - بحار - ج 14 ، ط كمپانى ، ص 503 . ( 3 ) - بحار - ج 14 ، ط كمپانى ، ص 503 .